De geschiedenis van de school.
|
|
De oudste gegevens voor zover wij die nu hebben dateren uit 1841. Er moet een nieuwe school en een nieuwe onderwijzerswoning worden gebouwd. In de B en W verslagen van 5 januari 1840 wordt melding gemaakt van een subsidie van f 1800 van de gouverneur van Zuid-Holland. De gemeente moet zelf f 1000 bijdragen. De publieke aanbesteding in 1841 wordt uiteindelijk verleend aan Jan de Groot Laurenszoon tegen een bedrag van f 6400. Ook het meubilair (f 400) mag door deze timmerman geleverd worden. De gemeente ontvangt extra gelden, maar in februari 1842 moet er nog f 3000 worden beleend bij de Spaarbank in Gorinchem tegen een rente van 4,5 %. |
|
Dhr. D. van Eek is het hoofd en tevens enige onderwijzer van de openbare school. In januari 1843 stelt hij voor aan de gemeente, met goedkeuring van de schoolopziener, dat het schoolgeld f 0,10 per week voor de jongste kinderen en f 0,15 voor de middelste en oudste kinderen moet worden. Voor dat geld moet de schoolonderwijzer pennen, inkt, “leijen” en leerboeken worden gekocht. In mei 1943 vraagt de dhr. van Eek of de gemeente voor de behoeftige kinderen f 123,03 wilt bijdragen uit het Gasthuisfonds. |
|
In 1851 zijn er in de wintermaanden 209 kinderen op school zijn hoede en in de zomermaanden 98. Veel kinderen helpen hun ouders op de boerderij en op het land. Ook in oktober is er sprake van een groot verzuim. Veel jongens helpen dan bij de aardappeloogst. Het hoofd van de school ontvangt voor al zijn inspanningen een jaarwedde van f 78. Daarnaast krijgt hij van de gemeente een kleine vergoeding van de stookkosten en de kinderen moeten schoolgeld betalen. Alleen kinderen die van de bedeling leven (in 1851 waren dat 78 kinderen), mogen kosteloos naar school. De gemeente betaalt hun kosten. |
|
Het schoolreglement van 1860 kent de volgende bepalingen voor de schoolonderwijzer:
Er is het hele jaar school van maandag t/m zaterdag, behalve op de kerkelijke feestdagen en op nieuwjaarsdag.
Een half na aanvang van de lessen moet de deur gesloten worden en mag niemand meer binnenkomen.
Verder werd onder andere bepaald dat:
Tussen 1866 en 1871 werken er 2 onderwijzers. |
|
In 1874 wordt dhr. Pieter Boezaardt, geboren Fries, hoofd van de school. Men had toen 272 kinderen. Hij blijft dat tot aan zijn 65e jaar. In 1915 neemt hij afscheid. Pieter Boezaardt heeft veel voor Asperen betekend; hij was op vele fronten actief. Voorlezer en voorzanger in de Hervormde Kerk, bestuurslid van Eendracht maakt Macht en bestuurslid van Ad Astra. |
|
| In 1884 wordt er een nieuwe school gebouwd in de Voorstraat. Het oude gebouw moet dringend vervangen worden. Het wordt een hoog wit pand met 2 poorten. | |
|
|
| Tot 1900 (start leerplichtwet) schommelt het aantal leerlingen nogal. In 1884 is er sprake van een duidelijke terugloop, omdat veel Gereformeerden hun kinderen naar een andere school in Leerdam sturen. | |
Jaartal onbekend (begin 1900) |
|
| In 1901 verdiende Boezaardt f 900 per jaar, de andere meesters f 700 en f 550, de onderwijzeressen f 600 en f 550. | |
| In 1907 werd er ook les gegeven in Frans en in Hoogduits. Dat was vooral bedoeld om de grote paardenmarkt van Asperen in stand te houden. De paardenmarkt had een grote economische betekenis en het was dus van belang dat de mensen hun talen kenden. | |
Tussen 1915 en 1923 is J. van Wijk het hoofd van de school. Hij maakt een moeilijke periode mee. In 1920 wordt de onderwijswet van minister De Visser aangenomen en al snel komt er “Een school met den bijbel”. De Hervormden en de Gereformeerden besluiten na jarenlange strijd uiteindelijk om samen een eigen school te stichten en dat keurt in 1921 de gemeenteraad goed. |
|
Hoofdmeester J. van Wijk neemt op 15 februari 1923 ontslag. Hij wordt opgevolgd door |
|
De school anno 1924 met hoofdmeester J.P. Waale (rechts op foto) |
|
Het schoolplein van de openbare school ligt helemaal aan de rand van de bebouwing, pal naast een boomgaard. In die tijd is er geen bewegingsonderwijs, wel gebruiken ze een gedeelte tussen de Voorstraat en de Minstraat om buiten te spelen. |
|
Anno 1935-1936 |
|
| In 1942 staat beschreven dat ook het terrein aan de Appeldijk (1000 m van school) gebruikt kan worden voor lichaamsoefeningen. Ook kunnen ze hier zwemmen. | |
In 1955 is het weer tijd voor nieuwbouw. Het oude gebouw voldoet niet meer en er moet uitgebreid worden. De nieuwe school komt op de hoek van de Leerdamse weg en de Heukelumse weg. Aan de kant van de toren komt de christelijk school, aan de “nieuwe” kant (van Asperen) de openbare school. Ook besluit de gemeente tot de bouw van een gymzaal. |
|
De verhuizing in 1955 van de Voorstraat naar de Heukelumseweg. |
|
De openbare school en de christelijke school in 1956 op de kruising van de Leerdamseweg en de Heukelumseweg. |
|
Vanaf het moment van splitsing (in 1922) is er regelmatig onderling strijd gevoerd over het aantal leerlingen. Men spreekt dan over “leerlingenroof”. Het kan namelijk gebeuren dat het verlies van een paar kinderen de baan kost van een leerkracht. |
|
| In 1946 komt er een kleuterschool voor het openbaar onderwijs in het EMM-gebouw (Eendracht Maakt Macht) aan de Voorstraat. | |
Anno 1963 3 leerkrachten staan voor de openbare school aan de Heukelumseweg. Links dhr. Timmermans, hoofd van de school. Op de foto staat ook mevr. G. van Voorden en dhr. L. de Kuijper. Dhr. Timmermans is gestart als leerkracht op de school aan de Voorstraat. Toen hij in 1975 nog steeds hoofdmeester was, maakte hij de tweede verhuizing mee naar de huidige locatie aan de Bijdendijkstraat in de nieuwbouw van Asperen. |
|
| In 1968 wordt er voor openbare kleuterschool en de christelijke kleuterschool een noodgebouw geplaatst achter de 2 lagere scholen. De openbare kleuterschool heet dan “Hummelhof”. | |
| In 1974 moet er uitgebreid worden, vooral onder invloed van de nieuwbouw in de “naie burt”. Men besluit de openbare school te huisvesten langs de Bijdendijkstraat (genoemd naar dominee Bijdendijk). De fysieke splitsing tussen de scholen is een feit. | |
| Op 15 augustus 1975 wordt het huidige schoolgebouw officieel geopend door de commissaris van de Koningin van Gelderland. Voorheen sprak men over de “Openbare school”, nu moet er een echte naam bedacht worden. Omdat de school is gebouwd op een zogenaamde zandplaat ligt de naam voor de hand, maar toch bakkeleien de gemeente en de school nog over de naam. De ouders van de school willen het graag “De Zandplaat”noemen of “De Timmermanswerkplaats”, genoemd naar het toenmalige hoofd van de school. Maar de gemeente houdt vol en kiest voor “de Zandheuvel”. | |
| In 1985 worden alle lagere scholen en kleuterscholen samengevoegd volgens de nieuwe wet op het basisonderwijs. De gemeente besluit daarom in 1984 de kleuters een plek te geven bij de lagere school. De school wordt hiervoor uitgebreid met een lokaal en een speellokaal. | |
| In 2005 krijgt de school een nieuw logo. Meester Kees Vonk tekent de vogels en Jan van Waarden verzorgt de lay-out. Het schoolplein wordt door de ouderraad (met hulp van de gemeente Lingewaal) in 2006 helemaal opgeknapt. De schilderijen aan de muur van het speellokaal maken de kinderen onder leiding van kunstenaar Fransje Booij. | |
Het bestuur van de school wordt op 1 januari 2007 officieel overgedragen aan een stichting voor openbaar onderwijs. Deze stichting heeft de naam gekregen “Openbaar Onderwijs Alblasserwaard- Vijfheerenlanden”, afgekort O2A5. |
![]() |
| Lijst van hoofden en directeuren van de school. | |
| 1841-1874 | D. van Eek |
| 1874-1915 | Pieter Boezaardt |
| 1915-1923 | J. van Wijk |
| 1923- | J.P. Waale |
| vanaf 1935 | Dhr. Vliegenthart |
| ? | Dhr. Ooms |
| 1955-1983 | Dhr. Timmermans |
| 1983-1989 | Luuk Schumer |
| 1989-1999 | Frits Faber |
| 2000-2002 | Jan Vermeulen |
| 2002-2003 | Martin van der Ven |
| 2003-2004 | Kees Vonk (waarnemend) |
| 2005-2006 | Henk Lameris (interim) |
| 2006-? | Luc Tromp |
| Naschrift: Wij zouden het zeer op prijs stellen als mensen, die meer relevante informatie hebben over de geschiedenis van de school, ons hierover willen berichten. Wij zullen vervolgens deze informatie opnemen in ons artikel. U kunt mailen naar info@obsdezandheuvel.nl |